De cijfers in dit jaarverslag zijn gebaseerd op de artikel 25 van de Leerplichtwet 1969 rapportage oftewel leerplichttelling. Het betreft het aantal personen waarbij sprake is geweest van verzuim, vrijstelling, Halt-verwijzing, proces-verbaal, thuiszitten of voortijdig schoolverlaten. De cijfers van de afgelopen twee schooljaren zijn in dit jaarverslag bijgewerkt naar de nieuwe gemeente indeling die we anno 2019 hebben. De informatie van dit jaarverslag staat ook op waarstaatjegemeente.nl.

ik snap het
hoofdstuk 2

Het terugdringen van ongeoorloofd verzuim

Het volgen van onderwijs is essentieel voor de ontwikkeling van een kind en het verwerven van een eigen plaats in de maatschappij. Veelvuldig verzuim blijkt vaak een signaal van ernstige achterliggende problematiek te zijn. Om het belang van ‘volgen van onderwijs’ voor zo veel mogelijk kinderen/jongeren te realiseren, is inzet van alle betrokken partners, zoals de ouders, scholen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdteams en Openbaar Ministerie, noodzakelijk. De eerste verantwoordelijkheid voor het aanpakken van verzuim ligt bij de school.  

Melden van verzuim
Scholen zijn wettelijk verplicht om verzuim te melden aan LVS bij een ongeoorloofde afwezigheid van 16 uur les of praktijktijd in een periode van 4 weken. Dit doet de school via het verzuimloket van DUO. De Leerplichtwet onderscheidt verschillende vormen van wettelijk verzuim.

 

De consulent van LVS kan de volgende maatregelen nemen:

  • Verzuimgesprek voeren met ouders en leerling
  • Waarschuwing geven
  • Verwijzen naar zorg- en hulpverleningsinstanties
  • handhaven HALT-verwijzing (vanaf 12 jaar), Last onder dwangsom (alleen in het geval van absoluut verzuim), proces verbaal opmaken en/of melding bij de Sociale Verzekeringsbank (alleen bij 16- en 17-jarige).

Ongeoorloofd verzuim is gedaald

Binnen de regio is het aantal meldingen van relatief verzuim  in schooljaar 2018-2019 fors afgenomen ten opzichte van een jaar eerder. We zien hiervoor twee categorieën.

In de eerste plaats zien we op een aantal scholen dat op het moment dat er intern op school iets verandert (denk aan wisselingen van verzuim–begeleider/coördinator, teamleider, andere werkwijze), het aantal meldingen vermindert.  Dit komt doordat de focus van een school tijdelijk op een ander vlak ligt. De consulent LVS moet dan extra investeren om de juiste werkwijze en samenwerking weer op te pakken.  School en LVS hebben hiervoor tijd en ruimte nodig om dit samen op te pakken.

In schooljaar 2018-2019 heeft een aantal grote scholen in de regio met dit type interne veranderingen te maken gehad. We zien dit duidelijk doorwerken  in de regionale verzuimcijfers.

De  tweede oorzaak van de daling in verzuimmeldingen de afgelopen jaren is door de consulenten van LVS veel geïnvesteerd in samenwerking is een positieve.  De consulenten van LVS zichtbaarder zijn geworden binnen de scholen en beter bereikbaar voor de verzuimbegeleiders, teamleiders en zorgprofessionals. Hierdoor worden de consulenten van LVS steeds vaker in een vroegtijdig stadium ingeschakeld en om advies gevraagd. Dat geeft de scholen de mogelijkheid om samen met de ouders en andere betrokkenen sneller de juiste interventie in te zetten en verzuimgedrag van de leerling te beperken. Hiermee wordt zwaarder, meldingsplichtig, verzuim beperkt.

Daarnaast is door de scholen geïnvesteerd in beter ondersteuningsaanbod voor de leerlingen en in  de samenwerking met de jeugdteams. Een belangrijke kanttekening bij de gesignaleerde positieve ontwikkeling is dat de consulenten van LVS en de verzuimbegeleiders en zorgcoördinatoren van de scholen aangeven dat de problematiek van de kinderen en/of jongeren die verzuimen zwaarder is geworden.

Aanpak verzuim

LVS werkt bij haar verzuimaanpak volgens de werkwijze van de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Dat betekent dat eerst onderzocht wordt wat de oorzaak van het schoolverzuim is. Er wordt contact gezocht met de melder om te kijken wat de school al heeft gedaan en of er eventueel al andere partijen betrokken zijn, zoals schoolmaatschappelijk werk of het jeugdteam. Ook vindt altijd een gesprek plaats met de jongere (vanaf 12 jaar) en ouders/verzorgers. Gezamenlijk wordt bekeken wat nodig is om het verzuim of te laat komen te doen stoppen. Samenwerking tussen de diverse partners, zoals school, schoolmaatschappelijk werk, jeugdteam, samenwerkingsverband en LVS is daarin zeer belangrijk.

In sommige gevallen wordt geadviseerd om hulpverlening in te schakelen of de al aanwezige hulpverlening te intensiveren. Medewerking aan een met elkaar afgesproken traject is voor jongeren en ouders/verzorgers vrijwillig maar uiteraard niet vrijblijvend.

Bij voortgaand verzuim kan besloten worden om de jongere naar Halt te verwijzen voor een leer-/taakstraf.

Aantal Halt verwijzingen naar onderwijssoort

Bij grote zorgen of bij bedreiging van de ontwikkeling van de jongere, bijvoorbeeld vanwege de opvoedsituatie van de jongere, kan binnen de zorg opgeschaald worden naar drang of dwang. Ook kan in het strafrechtelijk kader worden opgeschaald. De beslissing daartoe wordt genomen in het Casusoverleg Leerplicht, waarbij door de consulenten van LVS ingebrachte casuïstiek wordt besproken. Daarbij wordt onder andere bekeken wat de meerwaarde van een strafrechtelijk traject is. Soms wordt ook gekozen voor een duaal traject: èn inzetten op hulp èn opmaken van een proces-verbaal leerplicht.

Bij dit casusoverleg zijn als partners betrokken: het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdbescherming West en de jeugdteams ZHZ. Opgemaakte processen-verbaal worden gestuurd naar het OM en daar wordt de uiteindelijke afdoening bepaald, een OM-zitting of een zitting bij de Rechtbank.

Aantal processen verbaal naar onderwijssoort

In het schooljaar 2018-2019 is de werkwijze van LVS met betrekking tot aanpak schoolverzuim aangescherpt.
Dit vloeit voort uit de te nemen stappen vanuit de (landelijke) methodische aanpak schoolverzuim en  aangescherpte interne afspraken.
Bij zwaardere casuïstiek waar in het vrijwillig kader de zorg niet toereikend is kan worden opgeschaald naar dwang in het strafrechtelijk kader, in dit geval het opmaken van een proces-verbaal leerplicht.
Hiertoe wordt besloten in het casusoverleg leerplicht waar diverse ketenpartners aan deelnemen (LVS, Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming, Stichting Jeugdteam en Jeugdbescherming West). In het casusoverleg wordt afgewogen wat de meest passende interventie is.
Een proces-verbaal leerplicht kan bijvoorbeeld leiden tot verplichte begeleiding door een jeugdreclasseerder.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2018-2019