De cijfers in dit jaarverslag zijn gebaseerd op de artikel 25 van de Leerplichtwet 1969 rapportage oftewel leerplichttelling. Het betreft het aantal personen waarbij sprake is geweest van verzuim, vrijstelling, Halt-verwijzing, proces-verbaal, thuiszitten of voortijdig schoolverlaten. De cijfers van de afgelopen twee schooljaren zijn in dit jaarverslag bijgewerkt naar de nieuwe gemeente indeling die we anno 2019 hebben. De informatie van dit jaarverslag staat ook op waarstaatjegemeente.nl.

ik snap het
hoofdstuk 3

Uitgelichte activiteiten

Het recht op onderwijs volgt uit de universele verklaring van de rechten van het kind. Bescherming van dat recht vraagt om samenwerking tussen ouders, het onderwijs, de jeugdhulpverlening, arbeidsmarkpartners en LVS. De samenwerking in de regio is  gericht op kansen vinden, kansen bieden en er voor zorgen  dat zoveel mogelijk kinderen en jongeren, die daartoe in staat zijn, het onderwijs met een startkwalificatie verlaten.

In de regio hebben gemeenten en de partners uit het onderwijs– en zorgdomein op initiatief van LVS in 2017 het thuiszitterspact ondertekend. Dat heeft geleid tot een intensivering en verbetering van de verdere samenwerking tussen de partners rond om de kinderen en de jongeren die extra ondersteuning nodig hebben. Om het recht op onderwijs en ontwikkeling te beschermen is het van groot belang dat de kinderen die geen onderwijs volgen in beeld zijn. Het afgelopen jaar is onverminderd aandacht besteed aan deze groep.

Vervangende leerplicht en vrijstellingen
In het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind staat beschreven dat ieder kind recht heeft op onderwijs. Voor LVS betekend dit dat we bij iedere casus bekijken of dit recht op onderwijs niet in het geding komt. Het is belangrijk dat kinderen die naar school kunnen ook daadwerkelijk naar school gaan. Elk kind verdient een passende plek in het onderwijs. Zo worden ze voorbereid op vervolgonderwijs en op een passende plek in de samenleving.

De Leerplichtwet 1969 definieert een aantal gronden waarop de ouders/verzorgers een beroep kunnen doen voor vrijstelling. LVS toetst of aan de wettelijke voorwaarden voor het verlenen van een vrijstelling is voldaan. Als dit het geval is ontstaat van rechtswege de vrijstelling. Het vrijstellen is nooit een doel op zich, maar soms nodig omdat onderwijs in die situaties niet haalbaar is.

Thuiszitters

Thuiszitters zijn kinderen en jongeren die langer dan vier weken zonder onderwijs thuis zitten. Het recht op onderwijs is hier in het geding.

Door de invoering van het Passend onderwijs zijn de samenwerkingsverbanden van het primair- en het voortgezet onderwijs verantwoordelijk geworden voor de thuiszitters. Dit betekent dat alle thuiszitters door de scholen moeten worden gemeld bij het samenwerkingsverband waar de school onder valt. Hierdoor is er meer zicht in het aantal thuiszitters en wordt snel gehandeld. LVS ziet de aanpak van thuiszitters als een gezamenlijke verantwoordelijkheid, waarbij de (on)mogelijkheden van het kind (en het gezin) centraal staan. Het kan voorkomen dat een kind tijdelijk komt thuis te zitten, maar het moet altijd van een zo’n kort mogelijke duur zijn dat een kind geen onderwijs volgt.

Een passende oplossing mag hierin niet worden belemmerd door verschillende geldstromen, gebrek aan samenwerking of knelpunten in wet- en regelgeving. In november 2017 hebben gemeenten en partners uit het onderwijs en zorgdomein in Zuid-Holland Zuid op initiatief van LVS het thuiszitterspact ondertekend. Dat heeft geleid tot een intensivering en verbetering van de samenwerking tussen het onderwijs, de jeugdhulpverlening en LVS.

In de gezamenlijke aanpak wordt extra aandacht gegeven aan de mogelijkheid om zorg en onderwijs te combineren, zodat ook het recht op onderwijs en ontwikkeling van deze kinderen gewaarborgd wordt. LVS zet zich vooral in om ouders, kinderen, scholen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, zorginstellingen en de gemeenten zo goed mogelijk van advies te voorzien en waar nodig te interveniëren. Hierin is het van belang dat de kinderen die geen onderwijs volgen vroegtijdig in beeld zijn.

De groep thuiszitters wordt gevormd door de langdurig relatief verzuimers en de absoluut verzuimers die zonder geldige reden meer dan vier weken geen onderwijs volgen.

Overstap van vo naar mbo

Naast de wettelijke kerntaak om te reageren op verzuimmeldingen, geeft LVS samen met het onderwijs aandacht aan de overstap van examendeelnemers van het VMBO naar het MBO. Het doel is om de overgang van het voortgezet onderwijs naar het middelbaar beroepsonderwijs zo goed mogelijk te laten verlopen. De uitvoering gebeurt door het monitoren van de overstapproces van 3380 examenleerlingen van het VMBO naar het MBO, het voeren van regie en waar nodig begeleiden van risico-overstappers. Hiermee voorkomen we dat kwetsbare leerlingen deze overstap niet volbrengen.

Leerlingen die niet tijdig over een inschrijving op een vervolgopleiding beschikken worden door de consulenten LVS bezocht, met als doel hen te helpen bij het vinden van een passende onderwijsplek. Door deze intensieve samenwerking en uniforme werkwijze in de regio, vinden veel leerlingen na hun VMBO diploma de weg naar de juiste vervolgopleiding. De LVS consulenten richten zich tijdens de overstap voornamelijk op leerlingen waarbij het risico op schooluitval hoog is.

Verzuim 18+

LVS beschermt het recht op onderwijs voor alle kinderen en draagt er zorg voor dat zoveel mogelijk jongeren die daartoe in staat zijn het onderwijs met een startkwalificatie verlaten. Want jongeren die zonder een startkwalificatie het onderwijs verlaten, hebben minder kans op een (duurzame) baan, moeten vaker een beroep doen op sociale voorzieningen en hebben een minder goed ervaring en gezondheid. Daarom gaat de voorkeur uit naar een gezamenlijke preventieve aanpak gericht op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten.

In de regio geldt voor alle leerlingen/studenten (18- én 18+) die nog geen startkwalificatie hebben een uniforme verzuimaanpak. Concreet betekent dit dat op het moment dat de door de school ondernomen stappen niet het gewenste effect hebben, het (vermoedelijk) ongeoorloofd verzuim van 16 uur in 4 weken lestijd, ongeacht de leeftijd van de leerling, via het verzuimloket van DUO bij LVS wordt gemeld. Op deze wijze komt (dreigende) schooluitval tijdig in beeld en kan het snel aangepakt worden. Het wettelijk kader voor verzuim bij leer- en kwalificatieplichtige jongeren(18-) is anders dan bij 18+. Bij de verzuimaanpak van 18+ leerlingen ligt het accent van de consulent LVS meer op informeren, coachen, adviseren en verbinden. Hierbij is samenwerking tussen onderwijs, zorg en arbeidsmarktpartners van groot belang.  Het aantal verzuimende jongeren van 18+ in de regio was 702.

zomeractie

In de zomerperiode benaderen de consulenten van LVS jongeren waarvan bekend is dat ze het voorgaande schooljaar uitgevallen zijn. Dit zijn jongeren die in de periode van 1 oktober tot en met 31 juli van een jaar zijn uitgeschreven van een school voor voortgezet onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs en nog geen startkwalificatie behaald hebben. Ook jongeren waarvan de vrijstelling van de Leerplichtwet 1969 in verband met de leeftijd (18 jaar) is verlopen, worden benaderd.

Het doel van de zogenaamde zomeractie is om de uitgevallen jongeren terug te leiden naar een opleidingstraject dat leidt tot het alsnog behalen van een startkwalificatie of tot begeleiding naar een traject richting arbeidsmarkt.

De jongeren waarvan geen telefoonnummers of e-mailadressen bekend zijn worden in de zomerperiode thuis bezocht door de consulenten van LVS.
Wanneer we jongeren bereiken, bieden we begeleiding aan. Dit houdt in dat we samen met hun netwerk op zoek gaan naar mogelijkheden die voor deze jongere passend zijn. Dit kan terugkeer naar onderwijs zijn maar dat hoeft niet persé. Soms is werk of hulpverlening logischer. De begeleiding bestaat meestal uit een aantal gesprekken, waarbij we onderzoeken wat vervolgstappen kunnen zijn. Waar nodig betrekken we hier andere partners bij. Als we jongeren niet thuis aantreffen laten we een contactverzoek en informatie achter waarin we de jongeren vragen naar hun plannen voor het komende schooljaar. We geven ook aan dat ze een beroep kunnen doen op ondersteuning in het maken van een keuze of aanmelding voor een opleiding. We horen vaak terug van ouders dat ze ons contact zeer op prijs stellen.

Het 'outreachend' werken begint zijn vruchten af te werpen van de benaderde jongeren werd 72% bereikt. Daarom intensiveren wij in deze aanpak in de toekomst.

Matchmakers

De doelgroep "jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt" is heterogeen en dynamisch. Ze zijn minder zelfredzaam en het ontbreekt hen aan doe-vermogen. De standaard aanpak werkt voor hen (vaak) niet. Er is maatwerk nodig. In Zuid-Holland Zuid is op die behoefte antwoord gegeven met de aanpak MatchMakers. Hierin voert LVS regie op een alliantie van partijen, waaronder de Sociale Dienst Drechtsteden, Avres en MEE Plus, met als doel kwetsbare jongeren in beeld te brengen en te ondersteunen naar een opleiding of een (leer)baan. De samenwerkende organisaties combineren een ambulante aanpak met maatwerk. In 2019 is ook de sociale dienst van de gemeente Hoeksche Waard gaan deelnemen aan de samenwerking, en is de samenwerking met MEE Plus geëvalueerd. In 2018 hebben LVS en de regionale sociale diensten in de regio's Drechtsteden en Gorinchem (in het kader van de MatchMakersaanpak) afgesproken ook jongeren zonder startkwalificatie tussen 23-27 jaar door LVS in beeld te laten brengen. Hiervoor is in het kader van de landelijke pilot 'Jongeren in Beeld'- een gegevensuitwisseling mogelijk gemaakt tussen LVS en de sociale diensten.

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2018-2019