LET OP: Met ingang van schooljaar 2017-2018 wordt voor de berekening van het relatief verzuim gebruik gemaakt van een andere definitie waarbij (DUO) 'overig verzuim (spijbelen onder de zestien uur)' niet mee neemt. Om de trendbreuk in de cijfers van de voorgaande jaren te voorkomen, hebben wij dit jaar deze wijziging nog niet in het jaarverslag gebruikt. Hierdoor verschillen de cijfers van het aantal relatief verzuim over 2017-2018 met de landelijke data 's zoals DUO, CBS, VSV-Kompas en waarstaatjegemeente.nl

ik snap het
hoofdstuk 2

Het terugdringen van ongeoorloofd verzuim

Alle kinderen en jongeren hebben recht op onderwijs, immers door het volgen van onderwijs kunnen kinderen en jongeren zich ontwikkelen. Door het behalen van een startkwalificatie maken zij een goede kans op de arbeidsmarkt en daarmee ook in de samenleving. Het spijbelen is een belangrijke indicator voor voortijdig schoolverlaten. In de leerplichtwet is relatief verzuim de officiële benaming voor spijbelen.

Scholen zijn op grond van de leerplichtwet verplicht (vermoedelijk) ongeoorloofd verzuim te melden als een leerling gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken zestien uren van de les-praktijktijd zonder geldige reden heeft verzuimd. In dit geval meldt de school van inschrijving dit onverwijld via het verzuimloket van DUO bij LVS, zo mogelijk met opgave van de reden van het verzuim.

Aantal relatief verzuimers naar onderwijssoort

relatief verzuimers per 1000

In deze diagram is de trend te zien van het aantal relatief verzuimers in de regio. Wil je weten wat relatief verzuim precies is? Bekijk hier de definitie.

Consulent LVS Conny Koppelaar

Door persoonlijk contact wordt verzuim beter gemeld

‘Het afgelopen schooljaar heb ik zoals gebruikelijk aan alle scholen de verzuimstaten opgevraagd van leerlingen die negen keer of vaker te laat komen of ongeoorloofd verzuimen. In die leerlingoverzichten is te zien dat het verzuim aanzienlijk is afgenomen. Met name bij de leerlingen waar dit heel hoog was en hulpverlening bij is gestart.’ Consulent LVS Conny Koppelaar legt uit hoe zij daar het afgelopen jaar - en de periode ervoor – met andere organisaties aan heeft gewerkt.

‘De afgelopen vijf jaar heb ik vooral verbindingen gelegd met de scholen voor primair onderwijs in de wijken Wielwijk, Krispijn en Crabbehof in Dordrecht’, laat Conny weten. ‘Van deze scholen kwamen nauwelijks of geen verzuimmeldingen. Door die verbindingen, persoonlijk contact en duidelijkheid over de regels zijn de scholen goed gaan melden. Het mooie is dat ik de afgelopen jaren sowieso merk dat er verandering is gekomen en scholen ongeoorloofd verzuim beter melden en veel vaker om advies vragen.’

Belang van de kinderen
‘Daarnaast heb ik geïnvesteerd in nadrukkelijkere verbindingen met en tussen andere partijen, zoals jeugdartsen, ouder-kind coaches, sociale wijkteams, jeugdteams, jeugdbescherming en dergelijke. Scholen melden verzuim nu ook bij jeugdartsen. Ook heb ik verbinding gemaakt met het OPOD, het bestuur van het openbaar primair onderwijs. Dit omdat twee scholen nog steeds niet of nauwelijks melden. Afgelopen jaar heb ik voorlichting over leerplicht gegeven aan pabo-studenten die al in dienst zijn van OPOD en aan teams op basisscholen, zodat zij weten dat ze op ons netwerk kunnen terugvallen als er iets is met leerlingen. Daarnaast hebben scholen natuurlijk een meldplicht. Verder ben ik samen met mijn teamleider bij het OPOD-directeurenoverleg geweest om over en weer te horen waar we kunnen samenwerken en waar ze tegenaan lopen. Leerlingenaantallen lopen bijvoorbeeld terug en scholen willen hun leerlingen graag vasthouden. Ik wil van mijn kant vooral uitleggen en uitstralen dat we altijd in het belang van de kinderen handelen.’

Elkaar helpen
‘Ik bezoek de scholen voor primair onderwijs een paar keer per jaar. Want erheen gaan, je gezicht laten zien, duidelijk het belang uitleggen en er bovenop blijven zitten is belangrijk. Mocht er weerstand zijn dan probeer ik die weg te nemen. Leerkrachten, intern begeleiders en directeuren willen bijvoorbeeld goed contact houden met de ouders en kunnen daarom terughoudend zijn. Ik beschuldig nooit maar ik vraag nu na vijf jaar investering wel door wat hen tegenhoudt om te melden, waar ze tegenaan lopen en hoe we kunnen samenwerken.’

‘Helaas komen we ondanks alle inspanningen nog steeds schrijnende gevallen tegen. Als je aan de cijfers bijvoorbeeld ziet dat uit één gezin meerdere kinderen amper op school komen, dan weet je dat er meer speelt. Dan stel ik de school voor om een groot overleg in te plannen met de jeugdarts en de ouder-kind coach van het Sociaal Wijkteam erbij. Er wordt dan een plan van aanpak gemaakt, eventueel hulpverlening gestart en vervolgafspraken worden gemaakt om te evalueren hoe het gaat.’

Regie
‘Wij kunnen dan met een intern begeleider van school, de jeugdarts, de ok-coach en de consulent leerplicht de problematiek in kaart brengen. Het gaat bijvoorbeeld om schulden, geweld, ouders zonder duidelijk dag-nachtritme, echtscheiding enzovoort. Daarna bekijken we welke hulp nodig is om alles weer op de rit te krijgen, zoals begeleiding door het jeugdteam. Belangrijk is daarbij dat kinderen niet lang hoeven te wachten waardoor ze al snel een heel schooljaar zouden verliezen. Wanneer we snel de juiste ondersteuning kunnen bieden zie je vaak dat het ineens veel beter gaat op school. In andere gevallen zie je helaas ook na jaren hulp en ondersteuning nog steeds weinig vooruitgang. Na waarschuwingsgesprekken met de kinderen en hun ouders kan het dan komen tot een HALT-verwijzing, inbreng in het casusoverleg leerplicht (afvaardiging van LVS, Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdteams) waar je als consulent de jongere inbrengt voor advies of om toestemming proces verbaal op te maken. Zo kan er bij een proces verbaal bijvoorbeeld ook hulpverlening in gedwongen kader worden opgelegd.’

‘Overigens is er lang niet altijd sprake van onwil maar eerder van onkunde. Wat de achtergrond ook is, ik zeg tegen betrokkenen: uiteindelijk heb je zelf de regie. Ik doe er alles aan om de juiste begeleiding te geven zodat ze naar school kunnen gaan en een diploma kunnen halen of een passende plek in de maatschappij, want niet alle jongeren zijn in staat om een diploma te halen. Als ik afscheid neem van een leerling zeg ik dan ook altijd dat ik – op een positieve manier - hoop dat we elkaar niet meer terugzien.’

Aantal processen verbaal naar onderwijssoort

Jaarverslag Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten 2017-2018