hoofdstuk 3

Kinderen die thuiszitten

Het volgen van onderwijs is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Aanhoudend schoolverzuim kan een serieuze bedreiging vormen voor de ontwikkeling van kinderen. Daarom vinden wij het belangrijk dat alle kinderen onderwijs volgen. De afgelopen jaren is een 'boost' gegeven aan het commitment hierop. Dit gebeurde met het Thuiszitterspact ZHZ, waarin afspraken zijn gemaakt voor de periode 2018 tot 2020.

Ondanks alle inspanningen zijn er nog steeds te veel kinderen die niet naar school gaan en thuis zitten. Er is daarom aanleiding om het commitment, dat met het Thuiszitterspact is gerealiseerd, te verlengen. In de regionale aanpak Thuiszitters wordt een bredere definitie van thuiszitten gehanteerd dan de leerplichtwet voorschrijft. Voor ons zijn thuiszitters kinderen die zonder onderwijs thuis zitten, omdat hun problematiek (volledige) deelname in een reguliere dan wel speciale onderwijsinstelling onmogelijk maakt. Het recht op onderwijs is voor hen in het geding.

Het centrale doel in 2023 is voor iedere thuiszitter binnen drie maanden een passend onderwijs- dan wel zorgaanbod gevonden te hebben. Het overgrote deel van kinderen dat thuiszit, heeft meerdere problemen tegelijk. Denk aan een lichamelijke handicap, psychiatrische problemen (angsten, psychische problematiek, etc.), gedragsproblemen (autisme, etc.) of het hebben van problemen thuis. Daarnaast blijkt de overgang van de ene 'schoolsoort' naar de andere 'schoolsoort' een risico op thuiszitten met zich mee te brengen.

De afgelopen periode zijn met het Thuiszitterspact goede stappen gezet om het thuiszitten te verminderen. Het pact heeft de urgentie om er samen werk van te maken vergroot, zowel op de werkvloer als bij de bestuurders. Ook zijn (ziekte) verzuimprotocollen geactualiseerd en wordt de noodzaak van een gezamenlijke aanpak benadrukt. Niet de kennis en deskundigheid van ieder op zich, maar juist de bundeling van inzichten en ideeën biedt extra kansen voor snel herstel van de schoolgang. Tot slot is aandacht besteed aan een betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg.

Om het recht op leren met onze partners in te vullen is het van groot belang dat de kinderen die geen onderwijs volgen (nu nog onderverdeeld in geoorloofd en ongeoorloofd) in beeld zijn. LVS ziet de aanpak van thuiszitters als een gezamenlijke verantwoordelijkheid, waarbij de (on)mogelijkheden van het kind (en het gezin) centraal staan.

Aantal thuiszitters per schooljaar.

Vrijstellingen van inschrijving

LVS spant zich in om het recht op leren en ontwikkelen van ieder kind te waarborgen. Het onderwijs, met al zijn diversiteit, biedt voor de overgrote meerderheid van ouders en kinderen een passende plek. Soms is een passende onderwijsplek moeilijker te vinden. De samenwerkingsverbanden passend onderwijs, en vaak ook zorgpartners, zijn dan aan zet om in samenspraak met ouders en vanaf 12 jaar kinderen een onderwijsplek te vinden. LVS heeft in die gevallen vaak een functie als verbinder, regisseur en soms als resultaatbewaker. Soms is onderwijs (tijdelijk) echt niet mogelijk. LVS kan dan na sociaal-medisch advies te hebben ingewonnen een vrijstelling verlenen voor de duur van een jaar. In die periode moet het ontwikkelrecht van het kind op andere wijze dan via onderwijsdeelname worden gewaarborgd.

De Leerplichtwet kent vier gronden voor vrijstelling van de verplichting tot schoolinschrijving. Ouders kunnen een beroep doen op vrijstelling van de verplichting tot schoolinschrijving, als:

  • Een jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om op een school te worden toegelaten;
  • Ouders bezwaar hebben tegen de richting van het onderwijs;
  • Een jongere onderwijs volgt op een school buiten Nederland;
  • Een kwalificatieplichtige jongere op andere wijze voldoende onderwijs geniet.

Aantal vrijstellingen en vervangende leerplicht verdeeld naar vrijstellingsgronden.

Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten is onderdeel van de Dienst Gezondheid & Jeugd